Her Taşı, Her Ahşap Yapısı Buram Buram Tarih Kokan Develi Konağı: Mevlüt Turan Evi!
Develi’nin Cami Kebir Mahallesi’nde 1905 yılında inşa edilen tarihi konak, hem hüznü hem de gururu bir arada barındıran asırlık hikâyesiyle zamana direniyor. Salim Yavan Hoca’nın Amerika yolculuğunda vefat eden evladının acısıyla lekelenen, İstiklal Madalyalı Mevlüt Turan’ın yaşamına ev sahipliği yapan tarihi yapı, restorasyon sonrasında örnek bir "Develi Evi" olarak turizme kazandırılmayı bekliyor.
1 / 6DEVELİ – Kayseri’nin Develi ilçesi Everek Cami Kebir Mahallesi Ulu Cami Sokak 15 numarada bulunan ve her taşı, her ahşap yapısı buram buram tarih kokan tarihi konak, ilçenin sivil mimari mirasının en güzel örneklerinden biri olarak varlığını sürdürüyor.
Tarihi konağın 1905 yılında Yavanzadelerden müderris Salim Yavan Hoca tarafından yaptırıldığı biliniyor.
Ahşap Malzemelerin Yangını ve Amerika’daki Altın Madeni Hayali
Salim Hoca’nın torunu Tekin Turan, tarihi konak ve ailesinin geçmişi hakkında şu duygu dolu bilgileri aktardı:
"Büyüklerimizden duyduğumuza göre Salim Hoca bu konağı yaptırmaya karar verir ve kullanılacak malzemeler arsaya getirilir. Ahşap malzemelerle oyun oynayan Naim Ağa (1898) daha 5-6 yaşlarındadır ve bu esnada bir yangın çıkar, malzemelerin çoğu yanar. Salim Hoca o zaman Develi'nin ileri gelen kişilerinden biridir. Bir evladı (Mustafa) o tarihlerde Amerika'ya gidip dönmüştür. Babasına tekrar gitmek istediğini, orada iş imkânının çok geniş olduğunu ve kendisinin de altın madenciliği üzerine çalışacağını ifade ederek babasını ikna eder ve yeniden Amerika'nın yolunu tutar. Ancak gemi yolculuğu sırasında hastalanarak vefat eder. Bunu haber alan Salim Hoca çok üzülür ve kendini adeta bu evdeki odasına hapsederek bir daha dışarı çıkmaz ve 1926 yılında vefat eder."
Kırmızı Şeritli İstiklal Madalyalı Bir Hayat: Mevlüt Turan
Tarihi konağa adını veren Mevlüt Turan, Salim Hoca’nın damadıdır. İstiklal Savaşı’na katılarak Kırmızı Şeritli İstiklal Madalyası ile taltif edilen Turan; medrese eğitimi almış, Develi köylerinde öğretmenlik yapmış ve daha sonra savcılık makamının açtığı sınavı kazanarak zabıt kâtibi olmuştur.
Emekliliğinin ardından istidacı/arzuhalcilik ve Osmanlıca’dan Türkçe’ye yeminli mütercimlik yapan Mevlüt Turan, bu tarihi konağı aileden satın almıştır. İlk eşinin vefatından sonra Samiye Özgüler ile hayatını birleştiren ve dört çocuk sahibi olan Turan, 1975 yılında bu evde hayata gözlerini yummuştur.
Örnek Bir "Develi Evi" Olarak Restore Edilecek
Halen aile evi olarak kullanılmaya devam eden tarihi bina, 2023 yılında Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 2. derece sit alanı olarak tescil edilmiştir.
Gelecek kuşaklara aktarılması hedeflenen konağın, kapsamlı bir restorasyon sürecinden geçirilerek orijinal eşyalarıyla birlikte halkın gezip görebileceği örnek bir "Develi Evi" haline getirilmesi için çalışmalar sürdürülmektedir.
Kaynak Kişi: Tekin Turan
Derleyen: Nezir Ötegen – 08.11.2026 / Develi

