Tomarza ilçemizin adının nereden geldiğini biliyor musunuz?

Zamantı Vadisi boyunca uzanan doğal güzellikleri ve verimli arazileriyle Kayseri’nin karakteristik ilçelerinden biri olan Tomarza, tarihsel kimliğini gün yüzüne çıkarıyor. İlk izleri Hititlere dayanan bölge; Frigler, Asurlar, Persler ve Büyük İskender’in fethiyle şekillenen Helenistik kültürün ardından Roma ve Bizans dönemlerinde stratejik bir merkez olarak önemini korudu.

Türk Hakimiyeti ve "Köstere" Dönemi Tomarza, Selçuklu ve Beylikler döneminde Türk hakimiyetine girmesiyle tarih kayıtlarında daha görünür bir hal aldı. İlçenin izlenebilen en eski ismi kayıtlara "Köstere" veya "Göstere" olarak geçti. Osmanlı tahrir defterlerinde uzun süre "Köstere Nahiyesi" adıyla anılan bölge, adını doğrudan Orta Anadolu'daki Dulkadirli Türkmenleri içinde yer alan Köstere Yörüklerinden alıyor. Tomarza ve çevresi, bu Yörük topluluklarının yerleşik hayata geçtiği ana merkezlerden biri olarak kabul ediliyor.

İsim Kökenindeki Yanılgı: Thomas mı, Tomararda mı? Halk arasında Tomarza isminin "Thomas" adlı Ermeni bir şahıs veya kabileden geldiğine dair rivayetler bulunsa da bilimsel çalışmalar bu görüşü doğrulamıyor. Uzmanlar, ismin Ermenice söz varlığına uymadığını savunuyor.

Akademik değerlendirmelere göre Tomarza ismi, bölgedeki akarsularla ilişkili olarak "ırmak kenarındaki sulak arazi" anlamına gelen Türkçe kökenli "Tomararda" kelimesinden türedi. Zamanla yaşanan ses değişimleri ve ikiz hecelerden birinin düşmesiyle kelime bugünkü "Tomarza" halini aldı.

Cumhuriyetle Gelen Müstakil İlçe Statüsü Osmanlı döneminde uzun süre Develi kazasına bağlı bir nahiye olarak idare edilen Tomarza, Cumhuriyet dönemindeki idari düzenlemeler sonucunda 1953 yılında ilçe statüsü kazandı. Bu tarihten itibaren Kayseri’ye bağlı müstakil bir ilçe olarak gelişimini sürdürdü.

Bugün Tomarza, gerek Zamantı Vadisi'ndeki yaylaları gerekse Türk yerleşim geleneğinin kadim bir örneği olmasıyla, Kayseri’nin tarih ve coğrafya haritasındaki özgün yerini korumaya devam ediyor.