MASAK’a “anlık izleme ve dondurma” yetkisi: Banka hesaplarına saniyeler içinde müdahale planlanıyor

Banka dolandırıcılığı ve hızla evrilen bilişim suçlarıyla mücadeleyi güçlendirmek amacıyla Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK)’a yeni yetkiler verilmesi planlanıyor. AK Parti tarafından hazırlanan kanun teklifine göre, şüpheli hesap hareketlerinde anlık izleme sistemi devreye alınacak ve gerektiğinde hesap saniyeler içinde dondurulabilecek veya üzerine tedbir konulabilecek.

Teklifin kapsamı ve takvimi

• Teklifin ekim ayında TBMM Başkanlığına sunulması bekleniyor.

• Düzenlemenin 11. Yargı Paketi içinde yasalaştırılması hedefleniyor.

• MASAK mevzuatına, Mali Eylem Görev Gücü (FATF) kriterlerine uyum sağlayacak maddeler eklenmesi öngörülüyor.

Ne değişecek?

• Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun’un şüpheli işlem bildirimine ilişkin maddelerinde ve bildirim‑bilgi‑belge verme usullerinde değişiklikler yapılacak.

• Banka hesaplarındaki olağandışı hareketlilikler yakından izlenecek; kaynağı belirsiz ve hesap sahibinin maddi gücünü aşan bakiye veya giriş‑çıkışlarda anlık takip tetiklenecek.

• Yeni teknolojilerle donatılmış sistem sayesinde MASAK, şüpheli işlemlere saniyeler içinde müdahale edebilecek; hesapların dondurulması veya hukuki tedbir konması için yasal zemin oluşturulacak.

Denetim ve uygulama mekanizması

• Bankalar ve diğer finans kuruluşları ile mali polis denetiminin koordinasyonu genişletilecek; mali polis uygulamalara daha etkin dahil edilecek.

• Anlık izleme uyarısı veren hesap hareketlerinde, gerekli görülürse hesaba el koyma veya dondurma işlemleri uygulanacak.

• Sistem, hem banka dolandırıcılığı hem de kara para aklama, terör finansmanı gibi risklere hızlı müdahale amacı taşıyacak.

Tartışma alanları ve hedef

Yetkililer, uygulamanın suç gelirleriyle etkin mücadele ve finansal sistemin güvenliğinin artırılması için gerekli olduğunu belirtirken; uygulamanın hukuki teminatları, kişisel veriler ve hesap hürriyeti açısından doğuracağı etki ile yargı denetiminin nasıl işletileceği kamuoyunda tartışma yaratması bekleniyor. Teklifin savunucuları, FATF kriterlerine uyum ve uluslararası standartların gözetilmesinin önemine vurgu yapıyor.

Not: Taslak bilgiler çerçevesinde özetlenmiştir; kanun teklifinin TBMM’ye sunulması ve yasalaşması hâlinde metin ayrıntıları netleşecektir.