COP31’de Kayseri Şeker İmzası: Sürdürülebilir Tarım ve Kooperatifçilik Modeli Dünyaya Anlatıldı
Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Başkanı Hüseyin Akay, Antalya’daki COP31 kapsamında Ziraat Bankası’nın düzenlediği panelde Kayseri Şeker’in sürdürülebilir tarım ve kooperatifçilik modelini anlattı. Akay; faizsiz nakdi avans, damla sulamayla yüzde 50 su tasarrufu, örtü altı pancar denemeleri, 12 megavat güneş enerjisi yatırımı ve Türkiye’nin ilk organik şeker üretimi gibi çalışmaları paylaştı.
1 / 6Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında Ziraat Bankası tarafından düzenlenen “Kooperatiflerde Sürdürülebilir Tarım ve Kırsal Kalkınma” başlıklı panelde konuşmacı olarak yer alan Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay, Kayseri Şeker’in üretici odaklı kooperatifçilik modelini ve sürdürülebilir tarım uygulamalarını uluslararası katılımcılarla paylaştı. Programa Başkan Akay’ın yanı sıra Kayseri Şeker Yönetim Kurulu Başkanı Harun Halıcı ile Muhasebe ve Finanstan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Çiğdem Demirtaç da katıldı.
Kooperatiflerde Güçlü Sermaye ve Profesyonel Yönetim Vurgusu
Konuşmasına Ziraat Bankası’na teşekkür ederek başlayan Hüseyin Akay, Türkiye’de 1863 yılında Memleket Sandıkları ile başlayan kooperatifçilik hareketinin tarihsel gelişimine değindi. Ülkedeki yaklaşık 50 bin kooperatifin 12 bininin tarımsal amaçlı olduğunu belirten Akay, kooperatiflerin ekonomik hayatta daha etkin olabilmesi için güçlü sermaye, profesyonel yönetim ve etkin denetimin şart olduğunu vurguladı.
Almanya’daki Raiffeisen kooperatiflerini örnek gösteren Akay, 31 bin üyeli Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi ile 30 üyeli bir kooperatifin aynı yönetim anlayışıyla yürütülemeyeceğine dikkat çekerek, kooperatiflerin kaynak tüketen değil kaynak üreten yapılar olması gerektiğini ifade etti.
1954’ten Bugüne Bölgesel Kalkınma ve Faizsiz Avans Desteği
Temelleri 1954 yılında atılan Kayseri Şeker’in yalnızca bir sanayi kuruluşu değil, köylere kadar uzanan geniş bir ekonomik ve sosyal kalkınma modeli olduğunu kaydeden Akay, özellikle gençlerin ve kadınların tarımda tutulmasının köyden kente göçü önlemede kritik rol oynadığını söyledi.
Kayseri Şeker’in 3 fabrikası, 4 il, yaklaşık 500 köy ve 20 bölge müdürlüğü ile ekimden hasada kadar çiftçinin yanında olduğunu belirten Akay, çalışma prensiplerini şu sözlerle özetledi:
“Bizim ziraat mühendislerimiz için temel prensibimiz, çiftçideki ve tarladaki ürünün durumunu çiftçiden daha iyi bilmek. Çiftçiyi takip edeceksiniz, ona rehberlik yapacaksınız, öncülük edeceksiniz ve üretim sürecini yöneteceksiniz.”
Akay, üreticilere sağlanan nakdi avanslara faiz uygulamadıklarını ve kendi finansman maliyetlerine rağmen çiftçiyi korumayı temel ilke edindiklerini vurguladı. Türkiye’de 58 ilde yetiştirilen şeker pancarının en önemli sözleşmeli üretim modellerinden biri olduğunu hatırlatan Akay, çiftçinin pazarlama kaygısı yaşamadan ve ürün bedelini zamanında alarak üretime odaklandığını dile getirdi.
Damla Sulamayla Yüzde 50 Su Tasarrufu ve Toprak Sağlığı
İklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki baskısına işaret eden Başkan Akay, Türkiye’nin su zengini bir ülke olmadığını hatırlattı. Şeker pancarı üretim maliyetlerinin yüzde 25-30’unu oluşturan sulama giderlerini azaltmak ve doğal kaynakları korumak amacıyla yağmurlama yerine damla sulama sistemlerini yaygınlaştırdıklarını belirten Akay, bu yöntemle su kullanımında yüzde 50’ye varan tasarruf sağlandığını açıkladı.
Ayrıca 10 yıl önce kurulan Sürdürülebilir Tarım Birimi aracılığıyla çiftçilere münavebe sistemi, toprak analizi ve doğru gübreleme eğitimleri verdiklerini aktaran Akay, iş gücü maliyetlerini ve herbisit kullanımını azaltmak amacıyla şeker pancarında örtü altı üretim denemelerinin sürdüğünü bildirdi.
12 Megavat Güneş Enerjisi ve Türkiye’nin İlk Organik Şeker Üretimi
Kaynakların etkin kullanımı ve yenilenebilir enerji yatırımlarına da değinen Akay, şu bilgileri paylaştı:
Yan Ürünlerin Değerlendirilmesi: Pancar posası, baş ve kuyruk kısımları hayvancılıkta yem olarak kullanılırken, melas farklı sektörlerde değerlendiriliyor. 2012 yılından bu yana tarlada pancarı topraktan arındıran makineler kullanılarak toprak kaybı ve taşıma maliyetleri düşürülüyor.
Yenilenebilir Enerji: Kurum, 12 megavatlık güneş enerjisi kurulu gücünden elde ettiği elektriği kendi işletme faaliyetlerinde kullanıyor.
Organik Üretim: Türkiye’de ilk organik şeker üretimini gerçekleştiren kuruluş olan Kayseri Şeker, kampanya sonralarında üretim hattını tamamen temizleyerek organik şeker üretimini sürdürmeyi hedefliyor.

